Riba a Kasuwanci, Musayar Kuɗaɗe a Musulunci: Yaushe Ta Halatta, Kuma Yaushe Take Zama Riba?

IMG 105228 161126 1794822758106

Fitowa ta 5

Bincike na Musamman daga Alfijir Labarai

Musayar kuɗaɗe wani muhimmin ɓangare ne na kasuwanci da harkokin yau da kullum. Mutane suna musayar naira da dala, fam, euro, riyal da sauran kuɗaɗe domin kasuwanci, tafiya, karatu ko biyan buƙatu.

Sai dai Musulunci ya tanadi ƙa’idoji da ke tafiyar da irin wannan mu’amala. Ba duk musayar kuɗaɗe ba ce take zama riba, amma akwai hanyoyin musayar da za su iya sa mu’amalar ta shiga cikin haramcin riba.

A wannan fitowa, za mu binciki waɗannan ƙa’idoji da yadda suke shafar masu sana’ar canjin kuɗi da sauran masu amfani da kuɗaɗen ƙasashe daban-daban.

1. Musayar kuɗaɗe daban-daban: Shin dole ne su zama daidai?

A Musulunci, ana iya musayar kuɗaɗe daban-daban da adadi marar daidaito, muddin an kammala karɓar kuɗaɗen biyu a lokacin ciniki.

Misali, mutum zai iya bayar da dala 100 ya karɓi naira adadin da suka amince da shi bisa farashin musayar da aka ƙulla.

Ba dole ba ne adadin dala da naira su zama iri ɗaya, domin kuɗaɗe ne daban-daban.

Amma idan ana musayar kuɗi iri ɗaya, misali naira da naira, dole ne adadin ya zama daidai, tare da kammala karɓar kuɗaɗen biyu a lokacin ciniki.

2. Me ya sa karɓar kuɗi nan take yake da muhimmanci?

Musayar kuɗaɗe tana ƙarƙashin ƙa’idar da ake kira Bai’us-Sarf.

Ɗaya daga cikin muhimman sharuɗɗanta shi ne karɓar kuɗaɗen da aka musanya a lokacin kulla ciniki.

Misali, idan mutum ya sayar da dala 100, aka amince zai karɓi naira, amma aka ce sai bayan kwana uku za a ba shi kuɗin, wannan jinkirin karɓar kuɗin da aka amince a musanya yana saɓa wa ƙa’idar Shari’a.

Majalisar Fiqhun Musulunci ta Ƙasa da Ƙasa (IIFA), a ƙuduri mai lamba 102 (5/11), ta bayyana cewa ba ya halatta a sayar da kuɗaɗe ta hanyar jinkirta biyan ɗaya daga cikinsu ko sanya ranar da za a kammala musayar.

3. Musayar kuɗaɗe ta banki: Shin karɓa ce ta zahiri?

Ba lallai ne sai an miƙa kuɗi hannu da hannu ba a kowane yanayi.

Akwai abin da Shari’a ke kira karɓa ta hanyar lissafi (Qabd Hukmi). Wannan na iya faruwa idan an shigar da kuɗin da mutum zai karɓa cikin asusunsa, kuma ya samu ikon cirewa ko amfani da kuɗin.

Misali, idan an yi musayar dala da naira ta banki, aka shigar da kuɗin da za a karɓa cikin asusun mutum har ya samu damar amfani da su, wannan na iya zama karɓa ta Shari’a.

Sai dai idan banki yana gudanar da aikin canja kuɗin ne kuma akwai ɗan jinkiri na yau da kullum wajen kammala lissafin, ana iya yarda da wannan jinkiri bisa ƙa’idojin da suka dace. Amma wanda zai karɓi kuɗin ba zai iya amfani da kuɗin da aka tura ba kafin canjin ya kammala kuma ya samu ikon karɓarsu.

Wannan ya yi daidai da ƙudurin IIFA mai lamba 53 (4/6) kan karɓar kuɗi (Qabd).

4. Musayar kuɗaɗe a kasuwar canji (Bureau de Change)

Sana’ar musayar kuɗaɗe ba haramun ba ce kai tsaye.

Misali, mai sana’ar canji zai iya sayen dala a wani farashi, sannan ya sayar da ita a farashi mafi girma domin samun riba.

Wannan bambancin farashin saye da sayarwa na iya halatta idan an cika sharuɗɗan Shari’a, ciki har da:

– Musayar kuɗaɗe daban-daban ce.
– An amince da farashin kafin kammala ciniki.
– An karɓi kuɗaɗen biyu a lokacin ciniki.
– Ba a jinkirta biyan ɗaya daga cikin kuɗaɗen da aka musanya ba.
– Ba a ƙara kuɗi saboda jinkirin biyan bashin musayar ba.
– An kiyaye dokoki da ƙa’idojin da suka shafi wannan sana’a.

Saboda haka, samun riba daga bambancin farashin saye da sayarwa ba yana nufin an yi riba haramtacciya ba.

5. Kasuwancin Forex ta intanet: Ina matsalar take?

Akwai manhajoji da shafukan intanet da ke ba mutane damar yin cinikin kuɗaɗen ƙasashe daban-daban.

Sai dai dole ne a binciki ainihin tsarin cinikin da yarjejeniyar da ake amfani da ita.

Wasu tsare-tsaren cinikin Forex suna ƙunshe da abubuwa kamar:

– Amfani da rancen kuɗi domin yin ciniki da adadin da mutum bai mallaka ba.
– Ƙarin kuɗin ruwa kan matsayin ciniki da aka riƙe na dare (Swap).
– Rashin karɓar kuɗin da aka saya ko aka sayar a zahiri ko ta hanyar asusu.
– Cinikin da ake amfana ko asara daga canjin farashi kawai, ba tare da mallakar kuɗin da ake musanyawa ba.

Waɗannan abubuwa suna buƙatar bincike bisa ƙa’idojin Shari’a. Ba za a yanke hukunci kan kowace manhajar Forex da suna ɗaya ba tare da duba tsarin yarjejeniyarta ba.

Ƙa’idar AAOIFI mai lamba 1 kan musayar kuɗaɗe ta bayyana sharuɗɗan karɓar kuɗaɗen da aka musanya, tare da hana wasu nau’o’in cinikin gaba da kuma jinkirta karɓar ɗaya daga cikin kuɗaɗen.

6. Abubuwan da ya kamata mai musayar kuɗaɗe ya kula da su

Kafin mutum ya shiga kowace irin mu’amalar musayar kuɗaɗe, ya kamata ya bincika:

– Shin kuɗaɗen da ake musanyawa nau’o’i ne daban-daban?
– Shin an amince da farashin musayar tun farko?
– Shin an karɓi kuɗaɗen biyu a lokacin ciniki?
– Idan ta banki ce, shin kuɗin ya shiga asusun wanda zai karɓa kuma ya samu ikon amfani da shi?
– Shin akwai rancen kuɗi ko kuɗin ruwa a cikin yarjejeniyar?
– Shin tsarin cinikin ya ƙunshi jinkirta musayar kuɗaɗen?
– Shin ana gudanar da sana’ar bisa dokokin da suka dace?

Kammalawa

Musayar kuɗaɗe ba haramun ba ce a Musulunci. Abin da Shari’a ta haramta shi ne musayar da ta ƙunshi riba ko kuma ta saɓa wa ƙa’idojin Bai’us-Sarf.

Saboda haka, mai sana’ar canjin kuɗi da duk wanda yake musayar kuɗaɗe ya kamata ya fahimci waɗannan ƙa’idoji domin ya samu halal a cikin kasuwancinsa.

Mu yi kasuwanci cikin gaskiya, adalci da bin ƙa’idojin Shari’a.

ALFIJIR LABARAI — Accurate • Timely • Trusted.

Muhimman madogara

1. Alƙur’ani Mai Girma — Suratul Baƙara, aya ta 275.
2. Sahih Muslim, Hadisi na 1587 — Hadisin Ubada ɗan Samit (RA) kan musayar kayayyakin ribawi.
3. Ƙudurin Majalisar Fiqhun Musulunci ta Ƙasa da Ƙasa (IIFA) mai lamba 53 (4/6) kan karɓar kuɗi (Qabd).
4. Ƙudurin IIFA mai lamba 102 (5/11) kan musayar kuɗaɗe.
5. AAOIFI Shari’ah Standard No. 1 — Trading in Currencies.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *