Najeriya
1. Tinubu ya kai ziyara Kebbi, ya yi alƙawarin ƙarin ayyukan raya ƙasa
Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya kai ziyara jihar Kebbi, inda ya gana da shugabannin jihar da masu ruwa da tsaki. Rahotannin jaridu sun ce ya yi alƙawarin duba yiwuwar tallafa wa aikin Tsamiya Inland Dry Port domin bunƙasa kasuwanci da jigilar kayayyaki.
Sai dai akwai bambanci tsakanin rahotannin da suka ce an amince da aikin da waɗanda suka ce an yi alƙawarin duba yiwuwar aiwatar da shi. Don haka, ya dace a jira cikakkiyar sanarwar fadar shugaban ƙasa ko hukumar da ke kula da aikin kafin a ce an ba da amincewar ƙarshe.
2. Rikicin diflomasiyya tsakanin Najeriya da Afirka ta Kudu ya ƙara tsananta
Gwamnatin Afirka ta Kudu ta gayyaci Babban Jakadan Najeriya a ƙasar, Femi Fani-Kayode, domin bayyana damuwarta kan wasu kalaman da ya yi a shafukan sada zumunta bayan gabatar da takardun shaidar jakadancinsa ga Shugaba Cyril Ramaphosa.
Ma’aikatar hulɗa da ƙasashen waje ta Afirka ta Kudu ta ce tana son a bi ƙa’idojin diflomasiyya da yarjejeniyar Vienna ta 1961. Fani-Kayode kuwa ya bayyana cewa ganawar da ya yi da Daraktan Janar na ma’aikatar ta kasance cikin lumana da gina fahimtar juna.
Lamarin na buƙatar kulawa domin kada rashin fahimtar juna ya shafi kyakkyawar dangantakar ƙasashen biyu.
3. Majalisar Dattawa ta buƙaci bincike kan hare-haren da ake zargin an kai wa shugabannin siyasa
Rahotannin jaridun Najeriya na yau sun ce Majalisar Dattawa ta buƙaci a gudanar da bincike kan hare-haren da ake zargin an kai wa ayarin motocin Shugaba Tinubu, Peter Obi da Atiku Abubakar.
Matakin ya zo ne a daidai lokacin da jam’iyyun siyasa ke musayar zarge-zarge kan lamarin da ya shafi ayarin shugaban ƙasa a Abuja. Ya kamata a jira sakamakon bincike kafin a jingina alhakin kai harin ga wata jam’iyya ko mutum.
4. Jam’iyyar NDC ta nemi a binciki rajistar masu zaɓe
Jam’iyyar National Democratic Congress (NDC) ta yi zargin cewa akwai matsaloli a rajistar masu zaɓe, tare da neman a gudanar da bincike mai zaman kansa kan bayanan rajistar da kuma wasu kuɗaɗen da ta danganta da NNPCL.
Wannan zargi ne da jam’iyyar ta gabatar; ba a gabatar da hujjar da za ta tabbatar da zargin ba a cikin bayanan da aka samu. Hukumar INEC da NNPCL na buƙatar mayar da martani kan batutuwan da suka shafe su.
5. Haƙar man fetur a Najeriya ta ƙaru da kashi 6.2 cikin ɗari a shekarar 2025
Rahoton da aka wallafa yau ya nuna cewa matsakaicin haƙar ɗanyen mai da condensate a Najeriya ya kai ganga miliyan 1.615 a kowace rana a shekarar 2025, daga ganga miliyan 1.521 a shekarar 2024.
Haka kuma, yawan ɗanyen man da aka kai matatar Dangote ya ƙaru da kashi 25.3 cikin ɗari, inda ya kai ganga miliyan 94.436.
Sai dai hukumar NUPRC ta bayyana cewa samar da mai a watan Oktoba 2026 ya ragu da kashi 1.7 cikin ɗari idan aka kwatanta da watan Satumba. Wannan na nuna cewa ƙarin da aka samu a shekarar 2025 ba yana nufin samar da mai yana ƙaruwa a kowane wata ba.
6. Gwamnatin tarayya ta yi barazanar hukunta ’yan kasuwa masu amfani da ma’aunin awo marasa inganci
Ma’aikatar da ke kula da ma’aunin awo da ƙididdiga ta gwamnatin tarayya ta yi gargaɗin cewa za ta ɗauki matakin shari’a kan masana’antu da ’yan kasuwa da ake samu suna rage nauyin kayayyaki ko amfani da ma’aunin awo marasa inganci.
Matakin na da muhimmanci wajen kare masu saye daga cin zarafi a kasuwanni. Ya kamata hukumomin da abin ya shafa su bayyana yadda za su gudanar da sa ido da kuma hanyar da jama’a za su bi wajen kai ƙorafi.
Kano
7. Gwamnatin Kano ta amince da zama mataimakiyar jagora a Nigeria Forward Project
Gwamnan Kano, Abba Kabir Yusuf, da takwaransa na jihar Enugu, Peter Mbah, sun amince da naɗin da aka yi musu na zama mataimakan manyan jagororin Nigeria Forward Project.
Ƙungiyar ta bayyana cewa haɗin gwiwar zai taimaka wajen ƙarfafa haɗin kan ƙasa da shigar ’yan ƙasa cikin harkokin shugabanci.
8. An kama mutum takwas bayan rikicin siyasa a Bichi
Rundunar ’yan sandan Kano ta ce ta kama mutum takwas bayan rikicin da ya haɗa magoya bayan APC da NDC a Bichi. Rahoton Premium Times ya ce mutum biyar sun jikkata, yayin da motoci 13 suka lalace.
Rundunar ta ce ana gudanar da bincike. Har yanzu bai dace a ɗora alhakin rikicin kan wata jam’iyya ko mutum ba sai an samu sakamakon binciken hukuma.
9. Gwamnatin Kano ta fara biyan wasu haƙƙoƙin ma’aikatan da suka yi ritaya a kowane wata
Gwamnatin jihar ta sanar da sauya tsarin biyan wasu haƙƙoƙin ma’aikatan da suka yi ritaya da iyalan ma’aikatan da suka rasu, inda za a riƙa biyan su duk wata maimakon biyan kuɗi lokaci-lokaci.
Gwamnatin ta kuma sanar da fitar da ƙarin Naira biliyan 5, wanda ya kai jimillar kuɗin da ta ce ta ware domin biyan waɗannan haƙƙoƙi zuwa Naira biliyan 37. Ana buƙatar a ci gaba da bayyana adadin waɗanda aka biya da ragowar bashin domin tabbatar da gaskiya da riƙon amana.
10. An sanya ranar 15 ga Disamba domin sauraron ƙarar da ta shafi auren Gwamnan Kano
Rahoton jaridar The Sun ya ce wata kotu a Abuja ta sanya ranar 15 ga Disamba, 2026 domin ci gaba da sauraron ƙarar da Zainab ta shigar dangane da aurenta da Gwamnan Kano, Abba Kabir Yusuf.
Tun da batun na gaban kotu, ya dace a tsaya kan bayanan da kotu ta tabbatar, ba tare da yin hukunci kan batun auren ko ɓangarorin da ke cikin shari’ar ba.
Afirka
11. Afirka na asarar dala biliyan 125 a shekara ta hanyar fitar da kuɗi ba bisa ƙa’ida ba
Shugaban Hukumar Ba da Shawara kan Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa ta Tarayyar Afirka, Kwami Edem Senanu, ya bayyana cewa nahiyar Afirka na asarar kuɗi tsakanin dala biliyan 80 zuwa biliyan 125 a duk shekara sakamakon fitar da kuɗi ba bisa ƙa’ida ba.
Ya bayyana hakan ne a taron farko na African Asset Recovery Practitioners’ Forum da aka gudanar a Abuja. Ya ce wannan asara na raunana tattalin arzikin ƙasashen Afirka tare da rage kuɗaɗen da za a iya amfani da su wajen gina makarantu, asibitoci da hanyoyi.
Ya yi kira ga ƙasashen Afirka da su ƙarfafa haɗin gwiwa wajen gano, kwato da mayar da kadarorin da aka sace.
12. Afirka ta Kudu ta doke Kenya a wasan neman gurbin shiga AFCON
Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Afirka ta Kudu ta doke Kenya da ci 2–1 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka.
Nasarar na daga cikin sakamakon wasannin neman gurbin shiga gasar da aka buga a yau.
13. Ƙungiyar Afreximbank ta yi kira da a ƙara tallafa wa kasuwancin cikin Afirka
Bankin Afirka na Fitar da Kayayyaki da Shigo da Su (Afreximbank) ya yi kira da a ƙara samar da kuɗaɗen tallafa wa kasuwanci tsakanin ƙasashen Afirka, tare da ƙarfafa bin ƙa’idojin kasuwanci da zuba jari a masana’antun cikin gida.
Bankin ya ce bunƙasa kasuwancin cikin nahiyar zai taimaka wajen ƙarfafa haɗin kan tattalin arziki da rage dogaro da kayayyakin da ake shigo da su daga wajen Afirka.
Duniya
14. Putin da Xi sun gana a China gabanin tattaunawar da Trump
Shugaban Rasha, Vladimir Putin, ya gana da takwaransa na China, Xi Jinping, a birnin Shenzhen yayin taron APEC.
Putin ya soki amfani da takunkuman tattalin arziki, haraji da takaita fitar da fasaha a matsayin hanyoyin matsa wa ƙasashe. Xi kuwa ya jaddada muhimmancin buɗe kasuwanci da haɗin gwiwar tattalin arzikin yankin Asiya da Pacific.
Ana kuma sa ran tattaunawa tsakanin shugabannin Rasha, China da Amurka, Donald Trump, a gefen taron.
15. Shugabannin ƙasashen Quad sun gana a Manila
Shugabannin Amurka, Australia, India da Japan sun gudanar da taron ƙungiyar Quad a Manila, babban birnin Philippines. Wannan shi ne taron shugabannin ƙungiyar na farko cikin sama da shekaru biyu.
Tattaunawar ta mayar da hankali kan tsaro, kasuwanci da zaman lafiyar yankin Indo-Pacific. Shugaban Amurka Donald Trump ya bayyana muhimmancin haɗin gwiwar ƙasashen huɗun wajen tabbatar da zaman lafiya da bunƙasar yankin.
16. Amurka ta ce ba ta samu hujjar cewa an kai mata hari ta yanar gizo ba
Sakataren Harkokin Wajen Amurka, Marco Rubio, ya ce hukumomin ƙasar ba su samu wata hujja da ke nuna cewa matsalolin da suka shafi wasu manyan cibiyoyi, ciki har da Microsoft, Hukumar Kula da Sufurin Jiragen Sama (FAA) da wasu bankuna, sun samo asali ne daga hare-haren yanar gizo.
Ya ce binciken da aka gudanar bai nuna hannun masu kutse, ƙungiyoyin laifi ko wata gwamnati ba.
17. Birtaniya ta kakaba takunkumi kan kamfanoni takwas da ake zargi da faɗaɗa matsugunan Isra’ila
Gwamnatin Birtaniya ta sanar da kakaba takunkumi kan kamfanonin gine-gine da kadarori takwas da take zargi da taimakawa wajen faɗaɗa matsugunan Isra’ila a Yammacin Kogin Jordan da aka mamaye.
Ta kuma ɗauki mataki kan wata ƙungiya da take zargi da hana shigar da kayan agaji zuwa Gaza. Matakin na cikin matsin lambar diflomasiyya da Birtaniya ke yi dangane da rikicin Falasɗinu da Isra’ila.
Wasanni
18. Sakamakon wasannin ƙwallon ƙafa da aka kammala a yau
Ga wasu muhimman sakamakon wasannin ƙwallon ƙafa na ranar Laraba, 18 ga Nuwamba, 2026:
Gasar neman gurbin shiga AFCON:
– Tanzania 0–0 Najeriya
– Niger 0–1 Morocco
– Lesotho 2–1 Gabon
– Malawi 0–0 Egypt
– South Sudan 0–1 Angola
– Ethiopia 0–1 Mozambique
– Liberia 2–0 Cape Verde
– Rwanda 0–2 Mali
– Gambia 2–2 Ivory Coast
– Kenya 1–2 Afirka ta Kudu
– Sierra Leone 1–1 DR Congo
– Mauritania 1–3 Burkina Faso
– Congo 0–1 Comoros
– Libya 1–1 Tunisia
– Botswana 1–1 Uganda
– Burundi 1–1 Zambia
– Togo 3–0 Algeria
UEFA Nations League:
– Denmark 2–3 Norway
– Wales 2–3 Portugal
– Hungary 1–1 Northern Ireland
– Ukraine 1–0 Georgia
– Ireland 3–0 Kosovo
– Israel 1–1 Austria
– Bosnia and Herzegovina 2–1 Romania
– Poland 1–1 Sweden
Wasannin sada zumunta na ƙasashen duniya:
– China 2–2 Bahrain
– Kyrgyzstan 2–1 Vietnam
– Lebanon 0–0 Palestine
– Japan 1–2 Paraguay
– Qatar 0–1 Koriya ta Kudu
– UAE 4–2 Syria
– Saudi Arabia 1–2 Uzbekistan
– Jordan 2–0 Australia
– Iraq 1–1 Iran
– Kuwait 0–2 Honduras
An tattara sakamakon ne daga jerin wasannin da aka nuna a matsayin waɗanda aka kammala (Full Time).
📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.
📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835
🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
© 2026 Alfijir Labarai Media Services
