Riba a Kasuwanci
Fitowa ta 6
Bincike na Musamman daga Alfijir Labarai
Zinariya da azurfa suna daga cikin abubuwan da Musulunci ya tanadi ƙa’idoji na musamman game da saye da sayar da su. Mutane suna amfani da su wajen adana dukiya, yin ado da gudanar da kasuwanci.
A yau, ana sayen zinariya da azurfa ta hanyoyi daban-daban: da kuɗin hannu, ta banki, a bashi, kashi-kashi ko ta intanet.
Sai dai tambayar ita ce: Shin duk waɗannan hanyoyin sun halatta a Musulunci? Me Shari’a ta ce game da musayar tsohuwar zinariya da sabuwa? Kuma shin mutum zai iya sayen zinariyar ado a bashi?
A wannan fitowa, za mu yi bayani kan ƙa’idojin Shari’a da kuma inda malamai suka bambanta ra’ayi.
1. Me ya sa zinariya da azurfa suke da matsayi na musamman?
A cikin hadisin da Ubada ɗan Samit (RA) ya ruwaito, Manzon Allah (SAW) ya bayyana ƙa’idojin musayar zinariya, azurfa da wasu kayayyakin ribawi.
A cikin hadisin, an bayyana cewa idan ana musayar zinariya da zinariya, dole ne nauyinsu ya zama daidai, kuma a yi musayar hannu da hannu. Haka ma idan ana musayar azurfa da azurfa.
Amma idan ana musayar zinariya da azurfa, ana iya samun bambancin nauyi ko adadi, muddin an kammala karɓar abubuwan biyu a lokacin ciniki.
Madogara: Sahih Muslim, Hadisi na 1587.
2. Sayen zinariya da kuɗi: Shin dole ne a biya nan take?
A bisa ƙa’idar AAOIFI Shari’ah Standard No. 57, zinariya tana ƙarƙashin ƙa’idojin musayar kuɗaɗe (Al-Sarf) idan ana musayar ta da kuɗi.
Saboda haka, idan mutum ya sayi zinariya da naira ko wani kuɗi, dole ne a kammala karɓar zinariyar da kuɗin a lokacin ciniki.
Misali, idan mutum ya sayi zinariya a shago, ya biya kuɗinta kuma ya karɓi zinariyar a lokacin ciniki, wannan ya cika sharadin karɓa.
Amma idan aka yi yarjejeniya cewa za a karɓi zinariyar yanzu, sannan a biya kuɗinta bayan mako guda ko a hankali kashi-kashi, wannan ya saɓa wa ƙa’idar AAOIFI da ta shafi sayen zinariya da kuɗi.
Haka kuma, ba ya wadatar a ce an biya kuɗin ne kawai; dole ne a cika sharadin karɓar zinariyar.
3. Musayar tsohuwar zinariya da sabuwa tare da ƙarin kuɗi
Wannan na daga cikin mu’amalolin da ake yawan yi a shagunan kayan ado.
Misali, mutum ya kai tsohuwar zinariyarsa mai nauyin gram 10, ya zaɓi sabuwar zinariya mai nauyin gram 10, amma aka ce ya ƙara kuɗi saboda kuɗin aiki ko ƙawata sabuwar zinariyar.
A nan akwai bambancin fahimtar malamai.
Ra’ayin IIFA da AAOIFI:
Ƙudurin Majalisar Fiqhun Musulunci ta Ƙasa da Ƙasa (IIFA) mai lamba 84 (1/9), da ƙa’idar AAOIFI mai lamba 57, sun bi ƙa’idar cewa idan ana musayar zinariya da zinariya, dole ne nauyin zinariyar ya zama daidai, ko tsohuwa ce ko sabuwa.
Saboda haka, musayar zinariya mai nauyin gram 10 da wata mai nauyin gram 10 tare da ƙarin kuɗi a cikin ciniki guda ba ta dace da wannan ra’ayi ba.
Wata fatawar daban:
Dar al-Ifta ta Masar ta bayar da fatawar cewa zinariyar da aka ƙera domin ado tana iya ɗaukar matsayin kayan kasuwanci, ba kuɗin musaya kawai ba. Bisa wannan fahimta, ta halatta musayar tsohuwar zinariya da sabuwa tare da biyan bambancin kuɗi.
Haka kuma, ta halatta sayar da zinariyar ado a bashi bisa wannan fahimta.
Saboda haka, wannan batu yana da bambancin ra’ayi tsakanin malamai da cibiyoyin fatawa. Bai kamata mu gabatar da ra’ayi guda a matsayin abin da dukkan malamai suka haɗu a kai ba.
Hanyar fita daga saɓanin ra’ayi: Mutum zai iya sayar da tsohuwar zinariyarsa a ciniki na farko, ya karɓi kuɗinta, sannan ya yi wani sabon ciniki na daban domin sayen sabuwar zinariya. A wannan yanayin, ya kamata a kammala karɓar kuɗin da zinariyar bisa ƙa’idojin Shari’a.
4. Sayen zinariya a bashi ko kashi-kashi
A wannan batu, yana da muhimmanci mu bambance tsakanin zinariyar da ake ɗauka a matsayin kuɗin musaya da zinariyar da aka ƙera domin ado.
A bisa ƙa’idar AAOIFI mai lamba 57, sayen zinariya da kuɗi yana buƙatar a kammala biyan kuɗin da karɓar zinariyar a lokacin ciniki. Saboda haka, sayen zinariya da kuɗi a bashi ko kashi-kashi ba ya dace da wannan ƙa’ida.
Sai dai Dar al-Ifta ta Masar ta bayar da wata fatawa ta daban game da zinariyar ado, inda ta ɗauke ta a matsayin kayan kasuwanci saboda aikin ƙera ta, kuma ta halatta sayar da ita a bashi.
Wannan bambancin fahimta ya nuna muhimmancin sanin ra’ayin Shari’a da mutum ko cibiyar da yake bi kafin shiga irin wannan ciniki.
5. Sayen zinariya ta intanet
A yau wasu kamfanoni da manhajoji suna ba mutane damar sayen zinariya ta intanet ba tare da zuwa shagon sayar da ita ba.
Sai dai dole ne a binciki ainihin tsarin cinikin.
A bisa AAOIFI Shari’ah Standard No. 57, ana iya samun karɓa ta hanyar mallaka ta asusu ko takardar shaidar mallaka, amma dole ne a ware zinariyar da aka sayar wa mutum, a tabbatar da mallakarsa, kuma ya samu ikon karɓa ko sarrafa ta.
Ba ya wadatar mutum ya biya kuɗi kawai sannan a ba shi takardar da ba ta tabbatar da takamaiman zinariyar da ya mallaka ba.
Saboda haka, kafin mutum ya sayi zinariya ta intanet, ya kamata ya binciki ko akwai zinariya ta gaske, ko an ware ta gare shi, da kuma ko zai iya karɓa ko sarrafa ta.
6. Sayen azurfa: Shin hukuncinta ya bambanta da zinariya?
Azurfa ma tana cikin kayayyakin da hadisai suka bayyana ƙa’idojin musayarsu.
Idan ana musayar azurfa da azurfa, dole ne nauyin ya zama daidai kuma a kammala karɓar abubuwan biyu a lokacin ciniki.
Idan ana musayar azurfa da zinariya, ana iya samun bambancin nauyi, amma dole ne a kammala karɓar abubuwan biyu a lokacin ciniki.
Haka kuma, ƙa’idar AAOIFI mai lamba 57 ta bayyana cewa ƙa’idojin zinariya da ta tsara suna shafar azurfa ma.
7. Abubuwan da ya kamata mai sayen zinariya ko azurfa ya kula da su
Kafin mutum ya sayi zinariya ko azurfa, ya kamata ya bincika:
– Shin an fayyace nauyin zinariyar ko azurfar?
– Shin an bayyana ingancinta da karatinta?
– Shin an amince da farashi kafin kammala ciniki?
– Shin an biya kuɗin kuma an karɓi kayan bisa ƙa’idojin Shari’a?
– Idan ta intanet ce, shin an ware takamaiman zinariyar ga mai saye?
– Idan ana musayar tsohuwa da sabuwa, shin an fahimci bambancin ra’ayoyin malamai?
– Shin ana gudanar da cinikin bisa ƙa’idojin Shari’a da dokokin da suka dace?
Kammalawa
Musulunci bai hana saye da sayar da zinariya da azurfa ba. Sai dai ya sanya ƙa’idoji na musamman domin kare mutane daga riba da zalunci.
Saboda haka, mai sayen zinariya, mai sana’ar kayan ado da duk wanda yake kasuwancin azurfa ya kamata ya fahimci waɗannan ƙa’idoji kafin ya shiga mu’amala.
Mu yi kasuwanci cikin gaskiya, adalci da bin ƙa’idojin Shari’a.
ALFIJIR LABARAI — Accurate • Timely • Trusted.
Muhimman madogara
1. Alƙur’ani Mai Girma — Suratul Baƙara, aya ta 275.
2. Sahih Muslim, Hadisi na 1587 — Hadisin Ubada ɗan Samit (RA) kan musayar zinariya da azurfa.
3. Ƙudurin IIFA mai lamba 84 (1/9) kan cinikin zinariya.
4. AAOIFI Shari’ah Standard No. 57 — Gold and Its Trading Parameters in Shari’ah.
5. Dar al-Ifta ta Masar — Fatawowi kan musayar tsohuwar zinariya da sabuwa da sayar da zinariyar ado a bashi.
📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.
📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835
🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
© 2026 Alfijir Labarai Media Services
