NAJERIYA
1. Bankin Duniya ya amince da bayar da tallafin dala miliyan 500 ga Najeriya domin yaƙi da ambaliyar ruwa
Bankin Duniya ya amince da ƙarin tallafin dala miliyan 500 ga Najeriya domin taimakawa wajen yaƙi da ambaliyar ruwa, farfaɗo da gonaki da suka lalace, da rage rikice-rikicen manoma da makiyaya.
Shirin zai shafi jihohi 19 na Arewacin Najeriya da Babban Birnin Tarayya Abuja. Ana sa ran aikin zai taimaka wajen farfaɗo da hekta miliyan 1.4 na ƙasa tare da amfanar kusan mutane miliyan 6.6 nan da shekarar 2031.
2. EFCC ta ɗaukaka ƙara kan hukuncin da ya ƙi amincewa da ƙwace dala 912,550 da ke da alaƙa da tsohon shugaban matatar Warri
Hukumar EFCC ta shigar da ƙara a Kotun Ɗaukaka Ƙara bayan Babbar Kotun Tarayya ta soke umarnin wucin-gadi na ƙwace dala 912,550 da wasu kadarori da ke da alaƙa da tsohon Manajan Daraktan Warri Refining and Petrochemical Company, Jimoh Olasunkanmi Yisawu.
Alƙalin kotun ya ce EFCC ba ta tabbatar da cewa kuɗin sun samo asali ne daga aikata laifi ba. Sai dai hukumar ta ce akwai hujjojin da ya kamata kotun ta yi la’akari da su, don haka ta nemi kotun ɗaukaka ƙara ta sake duba hukuncin.
3. Gwamnatin Tarayya ta ce ta biya bashin haƙƙin fansho na ma’aikatan da suka shiga tsarin fansho har zuwa 2029
Hukumar kula da fansho ta ƙasa, PenCom, ta bayyana cewa Gwamnatin Tarayya ta biya haƙƙin fansho na ma’aikatan da suka shiga tsarin har zuwa Disamba 2029.
A cewar Daraktar-Janar ta hukumar, Omolola Oloworaran, gwamnati ta sauya daga bashin watanni 21 zuwa rarar kuɗin da zai iya ɗaukar watanni 41.
Wannan sanarwa ta shafi haƙƙin fansho na ma’aikatan tarayya da suka shiga tsarin, ba wai tana nufin an biya dukkan tsofaffin ma’aikata ko duk wani bashin fansho na ƙasar ba.
4. INEC ta cire hotunan AI daga rajistar masu zaɓe, ta gano jami’ai a jihohi 10
Hukumar zaɓe mai zaman kanta ta ƙasa, INEC, ta bayyana cewa ta cire wasu hotunan da aka ƙirƙira ta amfani da fasahar AI daga rajistar masu zaɓe.
Kwamishinan hukumar, Mohammed Kudu Haruna, ya ce an gano jami’an hukumar da ke da hannu a irin wannan aiki a kusan jihohi 10, kuma ana shirin ɗaukar matakin ladabtarwa a kansu.
Ya kuma bayyana cewa hukumar na kammala manufofinta kan amfani da fasahar AI a harkokin zaɓe.
5. Rundunar ’yan sanda ta yi gargaɗi kan yaɗa labaran ƙarya da hotunan bogi gabanin zaɓen 2027
Babban Sufeto-Janar na ’yan sanda, Olatunji Disu, ya ce rundunar za ta gano tare da gurfanar da mutanen da ke yaɗa labaran ƙarya, bidiyon bogi da sauran bayanan dijital da ka iya haifar da firgici ko tayar da hankali.
Ya bayyana cewa rundunar ta ƙarfafa sashen binciken laifukan yanar gizo da amfani da fasahar tantance bayanan dijital domin gano masu yaɗa bayanan ƙarya, musamman yayin da zaɓen 2027 ke ƙaratowa.
KANO
6. Gwamna Abba Yusuf ya gabatar da kasafin kuɗin 2027 na Naira tiriliyan 1.107
Gwamnan Jihar Kano, Abba Kabir Yusuf, ya gabatar da ƙudirin kasafin kuɗin shekarar 2027 ga Majalisar Dokokin Jihar Kano a ranar Laraba.
Kasafin ya kai Naira tiriliyan 1.107, inda aka ware kashi 63 cikin 100 domin ayyukan raya ƙasa, yayin da kashi 37 cikin 100 zai tafi kan kashe-kashen yau da kullum.
Bangaren ilimi ne ya samu kaso mafi girma, wato kashi 30 cikin 100 na kasafin. Gwamnan ya ce manufar kasafin ita ce kammala ayyukan da ake yi da kuma hanzarta ayyukan raya ƙauyuka kafin ƙarshen wa’adin mulkinsa a ranar 29 ga Mayu, 2027.
Wannan ƙudiri ne da aka miƙa wa Majalisa; har yanzu yana buƙatar tantancewa da amincewar ’yan majalisa kafin ya zama doka.
7. Gwamnatin Kano ta ce tashoshin CNG uku za su iya yi wa motoci 2,500 hidima a kowace rana
An ƙaddamar da wasu cibiyoyin iskar gas ɗin CNG a Kano, waɗanda jami’in Asusun Samar da Kayayyakin Gas na Tsakiyar da Ƙarshen Sarƙa, Okuwale Adama, ya ce za su iya cika wa motoci da babura masu kafa uku har 2,500 a rana.
Cibiyoyin sun haɗa da wuraren da ke Tamburawa da Hotoro. Ana sa ran wannan tsarin zai taimaka wajen samar da wani zaɓi na makamashi ga masu ababen hawa, musamman idan aka kwatanta da amfani da fetur.
8. Kano ta kafa sabuwar hukuma domin kula da ruwan sha a ƙananan garuruwa
Gwamnatin Jihar Kano ta kafa Hukumar Kula da Samar da Ruwa a Ƙananan Garuruwa, wadda aka fi sani da KASSTOWA.
Hukumar za ta kasance ƙarƙashin Ma’aikatar Albarkatun Ruwa, kuma aikinta shi ne kula da tsarin samar da ruwa a yankunan karkara da ƙananan garuruwa.
Sai dai har yanzu ba a bayyana adadin kuɗin da za a ware wa hukumar ba, ko kuma jerin al’ummomin da za su fara cin gajiyar ayyukanta.
9. Gwamnatin Kano ta sanar da tallafin Naira 50,000 ga mata 5,200
Gwamnan Kano ya sanar da shirin tallafin Naira 50,000 ga mata 5,200 domin taimaka musu su fara ko bunƙasa ƙananan sana’o’insu.
Gwamnatin ta ce manufar shirin ita ce inganta dogaro da kai da kuma taimakawa wajen rage matsin tattalin arziki a gidaje. Sai dai ana buƙatar ƙarin bayani kan yadda za a zaɓi waɗanda za su amfana da kuma lokacin fara rabon tallafin.
AFRIKA
10. Amnesty International ta zargi hukumomin Sudan ta Kudu da Majalisar Ɗinkin Duniya da gazawa wajen kare fararen hula
Ƙungiyar Amnesty International ta fitar da rahoto da ke cewa hukumomin Sudan ta Kudu da tawagar wanzar da zaman lafiya ta Majalisar Ɗinkin Duniya, UNMISS, sun gaza ɗaukar matakan da suka dace duk da samun bayanan sirri kan yiwuwar kai hari a garin Abiemnom.
Rahoton ya ce harin da aka kai ranar 1 ga Maris, 2026, ya yi sanadin mutuwar mutane sama da 200, tare da jikkata wasu da lalata gidaje da kadarori.
Amnesty ta yi kira da a gudanar da bincike mai zaman kansa domin gano waɗanda suka aikata kisan da kuma tantance rawar da hukumomi suka taka wajen rashin hana aukuwar lamarin.
11. Kenya ta sallami mara lafiyar ƙarshe da aka tabbatar yana da Ebola
Kenya ta sallami mara lafiyar ƙarshe da aka tabbatar yana ɗauke da cutar Ebola a ranar Laraba, 11 ga Nuwamba.
Hukumomin lafiya sun fara ƙidayar kwanaki 42 daga ranar 12 ga Nuwamba kafin a iya ayyana ƙasar a hukumance a matsayin wadda ta kawar da cutar, muddin ba a samu sabon kamuwa da ita ba.
Wannan ci gaba ne mai muhimmanci, amma ba yana nufin an riga an ayyana Kenya a matsayin ƙasa marar Ebola ba.
DUNIYA
12. Rasha ta kai sabon hari kan Ukraine, an samu asarar rayuka a Kyiv
Rasha ta ce ta kai wani gagarumin hari ta sama kan wuraren da take zargin ana amfani da su wajen kera makaman Ukraine.
Rahotanni sun ce wani jirgin yaƙin maras matuƙi ya bugi wani bene mai hawa tara a birnin Kyiv, inda wata mata ta mutu, wasu biyar kuma suka jikkata.
Hukumomin Ukraine sun kuma bayar da rahoton lalacewar wasu muhimman kayayyakin more rayuwa a wasu yankuna.
13. Wakilan Amurka sun isa Moscow domin tattaunawa da Putin kan yaƙin Ukraine
Jared Kushner da Steve Witkoff, wakilan Amurka, sun isa Moscow domin tattaunawa da Shugaban Rasha Vladimir Putin bayan tattaunawar da aka yi tsakanin Rasha da Ukraine a Abu Dhabi.
Tattaunawar Abu Dhabi ta samar da fahimtar juna kan yiwuwar musayar fursunonin yaƙi, amma har yanzu ba a samu yarjejeniya kan manyan matsalolin da suka shafi yankunan da ake takaddama a kansu ba.
14. Hare-haren Isra’ila a Gaza sun yi sanadin mutuwar mutane shida a asibitin Nasser, a cewar hukumomin Gaza
Rahoton Reuters ya ce wani hari da Isra’ila ta kai kan sashen tiyata na Asibitin Nasser da ke Khan Younis ya kashe aƙalla mutane shida, ciki har da wani likita, tare da jikkata wasu 20.
Sojojin Isra’ila sun ce sun kai hari ne kan wani babban jami’in Hamas da wasu mayakan ƙungiyar da suke zargin suna amfani da asibitin a matsayin cibiyar ayyukansu.
Sai dai Reuters ta bayyana cewa ba ta iya tantance ikirarin sojojin Isra’ila da kanta ba. Lamarin ya sake tayar da muhawara kan kariyar da ya kamata a bai wa asibitoci da fararen hula a lokacin yaƙi.
WASANNI
15. Gasar neman gurbin shiga AFCON 2027 za ta ci gaba a yau
Wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afrika ta 2027 za su ci gaba a yau, Alhamis, 12 ga Nuwamba.
Wasannin da aka tsara sun haɗa da:
– Ghana da Somalia.
– DR Congo da Sierra Leone.
– Equatorial Guinea da Zimbabwe.
– Guinea da Eritrea.
– Madagascar da Guinea-Bissau.
– Benin da Central African Republic.
– Cameroon da Namibia.
– Ivory Coast da Gambia.
– Senegal da Sudan.
Waɗannan jadawalin wasanni ne da aka tsara gudanarwa a yau; ba sakamakon wasannin da aka riga aka buga ba ne.
16. Najeriya na ci gaba da murnar nasarar Flamingos a gasar cin kofin duniya ta ’yan mata ’yan ƙasa da shekara 17
Shugaban Ƙasa Bola Ahmed Tinubu ya amince da bayar da takardar ajiyar kuɗin Gwamnatin Tarayya ta Naira miliyan 100 ga kowace ’yar wasa ta ƙungiyar Flamingos bayan lashe gasar FIFA U-17 Women’s World Cup ta 2026.
An kuma amince da Naira miliyan 100 ga babban mai horas da ’yan wasan, yayin da sauran ma’aikatan fasaha za su samu Naira miliyan 50 kowannensu.
Flamingos ta doke Japan da ci 2–1 a wasan ƙarshe, inda ta zama ƙungiyar farko daga Afirka da ta lashe wannan gasar.
MUHIMMAN ABUBUWAN DA YA KAMATA A SA IDO A KAI
1. Yadda Majalisar Dokokin Kano za ta tantance ƙudirin kasafin kuɗin 2027 na Naira tiriliyan 1.107.
2. Yadda za a aiwatar da sabon tallafin dala miliyan 500 na Bankin Duniya, musamman a jihohin Arewa da suka fi fuskantar ambaliyar ruwa.
3. Matakan INEC da ’yan sanda kan amfani da AI wajen yaɗa bayanan ƙarya gabanin zaɓen 2027.
4. Sakamakon tattaunawar Amurka da Rasha kan yaƙin Ukraine.
5. Ci gaban matakan Kenya na tabbatar da kawar da cutar Ebola.
MAJIYOYI
– Punch Newspapers
– Premium Times
– Channels Television
– Kano News
– The Guardian Nigeria
– National Pension Commission (PenCom)
– INEC
– Amnesty International
– Associated Press (AP)
– Reuters
– Al Jazeera
– Sport News Africa
– Nigeria Football Federation (NFF)
ALFIJIR LABARAI — Sahihan Labarai, Bincike da Bayanan da suka shafi Al’umma.
📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.
📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835
🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
© 2026 Alfijir Labarai Media Services
