Muhimman Labarai daga Najeriya, Kano, Afirka da Duniya tare da Wasanni na Safe Lahadi, 22 ga Nuwamba, 2026

IMG 135616 221126 1795352185707

Bincike da tattara labarai na musamman daga Alfijir Labarai

Najeriya

1. NEMA ta ce an gano gawarwaki 24 bayan hatsarin kwale-kwale a Bayelsa

Hukumar Ba da Agajin Gaggawa ta Ƙasa (NEMA) ta ce an gano gawarwaki 24 bayan wani kwale-kwale da ke ɗauke da mutanen da za su halarci jana’iza ya kife a yankin Southern Ijaw na jihar Bayelsa ranar Juma’a.

A wani rahoto da ya gabata, ’yan sandan jihar sun bayyana cewa an ceto mutum 24, yayin da aka tabbatar da mutuwar mutum huɗu a wancan lokacin. Sabon bayanin NEMA ya nuna cewa aikin neman waɗanda abin ya shafa ya ci gaba, kuma adadin gawarwakin da aka gano ya ƙaru.

Hukumar ta ce tana haɗin gwiwa da jami’an tsaro, masu aikin ceto da sauran hukumomi. Har yanzu ba a tabbatar da cikakken adadin mutanen da ke cikin kwale-kwalen ba.

2. Tinubu ya halarci gangamin APC a Ibadan

Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya halarci gangamin yaƙin neman zaɓen jam’iyyar APC a Mapo Hall da ke Ibadan, jihar Oyo, ranar Asabar, 21 ga Nuwamba.

A cewar fadar shugaban ƙasa, taron ya kasance wani ɓangare na shirye-shiryen jam’iyyar gabanin zaɓen 2027. Tinubu ya kuma yi magana kan sauye-sauyen tattalin arziki da gwamnatinsa ke aiwatarwa, yana mai cewa yana sa ran za su haifar da ci gaba.

Wannan taron ya nuna yadda shirye-shiryen siyasar zaɓen 2027 suka fara ƙara ƙarfi a Najeriya.

Jihar Kano

3. Jami’an ’yan sanda 845 sun kammala karatu a Kwalejin Wudil

An gudanar da bikin kammala horaswa da ɗaukar sababbin jami’an ’yan sanda 845 a matsayin Assistant Superintendents of Police (ASPs) a Kwalejin ’Yan Sandan Najeriya da ke Wudil, jihar Kano, ranar Asabar.

Jami’an, waɗanda suka fito daga Regular Course 8, sun kammala shekaru biyar na karatun jami’a da horaswar aikin ’yan sanda. Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya samu wakilcin Sakataren Gwamnatin Tarayya, George Akume.

Sabbin jami’an za su shiga aikin ’yan sanda a matsayin jami’an da ke da alhakin jagoranci da sa ido. Babban abin lura shi ne yadda za a tura su wuraren da ake buƙatar ƙarfafa tsaro da kuma yadda za su gudanar da aikinsu bisa doka.

4. Kano ta ƙaddamar da shirin yi wa yara sama da miliyan biyu allurar rigakafi

Gwamnatin jihar Kano ta ƙaddamar da shirin lafiya na kwanaki bakwai da ke da burin kai wa yara sama da miliyan biyu masu shekaru daga wata ɗaya zuwa watanni 59.

Kwamishinan Lafiya, Dakta Abubakar Labaran, ya bayyana hakan a bikin ƙaddamar da shirin ranar Asabar. Shirin ya haɗa da zagaye na huɗu na SARMAAN II da kuma zagaye na biyu na Makon Lafiyar Mata Masu Juna Biyu, Jarirai da Yara na shekarar 2026.

Ayyukan sun haɗa da rigakafin cututtuka, wayar da kai kan lafiyar mata masu juna biyu da kuma rajistar haihuwa. Gwamnati ta yi kira ga iyaye da masu kula da yara su kai su cibiyoyin lafiya da wuraren da aka tanada domin samun waɗannan ayyuka.

5. NAFDAC ta riƙe kayan marufi na maganin kashe ƙwari a filin jirgin saman Kano

Hukumar NAFDAC ta ce jami’anta sun gano kwalaye biyu masu ɗauke da kayan marufi da ke da alamar “Jubaili Final Force 30 g” a filin jirgin saman Malam Aminu Kano.

Hukumar ta bayyana cewa an gano kayan ne ranar 3 ga Nuwamba, yayin binciken kaya na yau da kullum. Ta ce kayan ba su da shaidar rajistar NAFDAC, kuma an riƙe su tare da Hukumar Kwastam domin gudanar da bincike.

Muhimmin bayani shi ne, abin da aka riƙe kayan marufi ne, ba a tabbatar da cewa an kama kwalaben maganin kashe ƙwari da kansa ba. Har yanzu ana binciken asali, mallaka da manufar shigo da kayan.

6. KIRS ta ce ta kama waɗanda ake zargi da karɓar kuɗin ajiye motoci ba bisa izini ba

Hukumar Haraji ta Jihar Kano (KIRS) ta ce ta kama wasu mutane da ake zargi da karɓar kuɗin izinin ajiye motoci ba tare da izinin hukuma ba.

Hukumar ta ce ta gudanar da aikin ne a Dan Hassan Junction da ke Naibawa, Kwanar Maggi da Kwanar Kasuwar Sharada bayan samun korafe-korafen masu ababen hawa.

KIRS ta buƙaci jama’a su guji biyan kuɗaɗen da ba su da sahihin izinin hukuma. Sai dai zargin da ake yi wa waɗanda aka kama ba yana nufin an riga an same su da laifi ba.

Afirka

7. Phumzile Mlambo-Ngcuka, tsohuwar mataimakiyar shugaban Afirka ta Kudu, ta rasu tana da shekara 71

Gwamnatin Afirka ta Kudu ta tabbatar da rasuwar tsohuwar mataimakiyar shugaban ƙasar, Dakta Phumzile Mlambo-Ngcuka, wadda ta rasu ranar Juma’a, 20 ga Nuwamba, tana da shekara 71.

Ta kasance mace ta farko da ta riƙe muƙamin mataimakiyar shugaban ƙasar, inda ta yi aiki daga 2005 zuwa 2008. Daga baya ta jagoranci hukumar UN Women a matsayin babbar jami’ar Majalisar Ɗinkin Duniya daga 2013 zuwa 2021.

Shugaba Cyril Ramaphosa ya sanar da cewa za a yi mata jana’izar girmamawa ta musamman a ranar 28 ga Nuwamba, 2026. Rasuwarta ta jawo alhini daga shugabannin Afirka da hukumomin Majalisar Ɗinkin Duniya.

8. Tshisekedi da Ruto za su gana a Jamhuriyar Congo kan rikicin gabashin DR Congo

Shugabannin Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Congo, Félix Tshisekedi, da Kenya, William Ruto, ana sa ran za su gana a Oyo, arewacin Jamhuriyar Congo, ranar Lahadi.

Shugaban Jamhuriyar Congo, Denis Sassou-Nguesso, ne zai karɓi baƙuncinsu tare da Faure Gnassingbé, shugaban Majalisar Ministocin Togo kuma mai shiga tsakani na Tarayyar Afirka kan rikicin gabashin DR Congo.

Tattaunawar za ta mayar da hankali kan rikicin gabashin DR Congo da kuma ƙoƙarin dawo da kyakkyawar dangantaka tsakanin shugabannin Congo da Kenya. Har zuwa lokacin tattara rahoton, ba a tabbatar da sakamakon ganawar ba.

Duniya

9. Gobarar masana’antar alewa a Indonesia ta kashe mutane, yayin da ake neman ma’aikata da dama

Wata gobara ta tashi a masana’antar alewa ta PT Fonusa Agung Mulia da ke Cikande, lardin Banten, Indonesia, ranar Asabar.

Rahoton Reuters na Lahadi ya ce jami’an ceto sun kwashe buhunan gawarwaki bakwai daga wurin gobarar, yayin da kusan ma’aikata 50 ba a iya gano inda suke ba. Sai dai hukumomi sun bayyana cewa ba a iya tantance gawarwakin ta hanyar gani saboda tsananin gobarar, kuma ana buƙatar gwajin DNA domin gano waɗanda abin ya shafa.

Har yanzu ana ci gaba da bincike kan musabbabin gobarar, yayin da jami’an ceto ke taka-tsantsan saboda yiwuwar rushewar sassan ginin.

10. Shugaban Koriya ta Kudu ya amince da murabus ɗin Ministan Ilimi

Shugaban Koriya ta Kudu, Lee Jae-myung, ya amince da murabus ɗin Ministan Ilimi, Choi Kyo-jin, bayan ce-ce-ku-cen da ya biyo bayan sauye-sauyen ƙa’idojin hana magudin jarabawa da fasahar AI.

Ministan ya ce ya ɗauki alhakin rudanin da aka samu sakamakon sauye-sauyen da aka yi a ƙarshen lokaci gabanin jarabawar shiga jami’a ta ƙasa. Shugaban ƙasar ya amince da murabus ɗin, sannan ya umarci Firaminista da ya tabbatar da ɗaukar matakan da suka dace kan abin da ya faru.

Lamarin ya sake jawo muhawara kan yadda za a daidaita amfani da fasahar AI da kuma kare sahihancin jarabawa.

11. Taron COP31 ya ƙare ba tare da yarjejeniyar ƙarshe ba

Taron Majalisar Ɗinkin Duniya kan sauyin yanayi, COP31, da aka gudanar a Antalya ta Turkiyya, ya ƙare ba tare da cimma matsayar yarjejeniyar ƙarshe ba.

Rahoton Reuters ya ce wasu ƙasashe, ciki har da Tarayyar Turai, sun ƙi amincewa da daftarin yarjejeniyar saboda ganin bai wadatar wajen ɗaukar matakan rage amfani da makamashin burbushin halittu ba.

Taron ya kuma fuskanci saɓani kan tallafin kuɗi ga ƙasashe masu tasowa da kuma hanyoyin rage illolin dumamar duniya. Rashin cimma matsaya ya zama koma-baya ga ƙoƙarin ƙarfafa haɗin kan ƙasashen duniya wajen magance sauyin yanayi.

Wasanni

12. Kano Pillars ta doke Ikorodu City da ci 1–0 a Legas

Ƙungiyar Kano Pillars ta samu nasara a waje bayan ta doke Ikorodu City da ci 1–0 a filin Mobolaji Johnson Arena da ke Legas ranar Asabar.

Shuaibu Garba ne ya zura ƙwallon da ta ba Pillars nasara a minti na 19. Wannan nasara ta ƙara mata maki uku a gasar NPFL ta Najeriya.

Nasarar ta kasance muhimmiyar nasara ga Pillars a ƙoƙarinta na haɓaka matsayinta a teburin gasar.

13. Leeds United ta doke Chelsea da ci 4–1

Leeds United ta samu babbar nasara a kan Chelsea da ci 4–1 a gasar Premier League ranar Asabar. Noah Okafor ya zura ƙwallaye biyu, yayin da Dominic Calvert-Lewin da Brenden Aaronson suka ƙara sauran ƙwallayen Leeds.

Nasarar ta kasance ɗaya daga cikin manyan sakamakon wasannin Premier League na ƙarshen mako.

14. Manchester City da Fulham sun raba maki

Manchester City ta tashi 1–1 da Fulham a gasar Premier League ranar Asabar. Fulham ta fara cin ƙwallo kafin City ta farke, inda ƙungiyoyin suka raba maki.

15. Newcastle da Arsenal sun tashi 2–2

Newcastle United da Arsenal sun raba maki bayan sun tashi 2–2 a babban wasan Premier League. Harvey Barnes da Malick Thiaw ne suka ci wa Newcastle, yayin da Eberechi Eze da Noni Madueke suka ci wa Arsenal.

16. Wasannin da ake sa ran yi yau Lahadi

Ga wasu manyan wasannin da aka tsara yi a yau, 22 ga Nuwamba:

– Hull City da Brighton — 3:00 na rana agogon Najeriya.
– Liverpool da Manchester United — 5:30 na yamma agogon Najeriya.
– Barcelona da Villarreal — 2:00 na rana agogon Najeriya.
– Juventus da Venezia — 12:30 na rana agogon Najeriya.
– Atalanta da Inter Milan — 8:45 na dare agogon Najeriya.

A gasar NPFL, an tsara wasan Rangers International da Shooting Stars da ƙarfe 4:00 na yamma agogon Najeriya.

Takaitaccen nazari daga Alfijir Labarai

– Najeriya: Hatsarin Bayelsa ya sake nuna muhimmancin tsaurara dokokin tsaron sufuri ta ruwa.
– Kano: Shirin rigakafin yara sama da miliyan biyu na buƙatar haɗin kan iyaye da ma’aikatan lafiya domin cimma manufarsa.
– Afirka: Rasuwar Phumzile Mlambo-Ngcuka babban rashi ne ga fafutukar kare haƙƙin mata.
– Duniya: Gobarar Indonesia da rashin yarjejeniyar COP31 sun nuna ƙalubalen tsaro da muhalli da duniya ke fuskanta.
– Wasanni: Nasarar Kano Pillars ta ƙara wa magoya bayanta farin ciki, yayin da ake jiran manyan wasannin Turai na yau.

Majiyoyin Rahoton

NEMA, Hukumar ’Yan Sandan Najeriya, Fadar Shugaban Ƙasa, Kwalejin ’Yan Sandan Najeriya, Ma’aikatar Lafiya ta Jihar Kano, NAFDAC, KIRS, Gwamnatin Afirka ta Kudu, Reuters, Associated Press, CAF, NPFL da sauran kafafen labarai na ƙasa da ƙasa.

Alfijir Labarai Media Services
Mu Bincika. Mu Tabbatar. Mu Bayyana.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *